Tom Keating: de meestervervalser die tijdbommen in zijn schilderijen verstopte

Tom Keating (1917–1984) was een Britse restaurateur en schilder die naar eigen zeggen meer dan tweeduizend vervalsingen maakte, in de stijl van ruim honderd kunstenaars. Van Samuel Palmer en Constable tot Rembrandt, Degas en Renoir: Keating kon het allemaal. Toch zag hij zichzelf niet als oplichter, maar als iemand die de kunstmarkt een spiegel voorhield.

Een restaurateur met een rekening te vereffenen

Keating groeide op in een arm gezin in Londen en werkte jarenlang als restaurateur. Hij was ervan overtuigd dat kunsthandelaren rijk werden over de ruggen van kunstenaars. Zijn vervalsingen noemde hij 'Sexton Blakes', Cockney-slang voor fakes, en hij gaf ze vaak weg of verkocht ze voor weinig geld. Dat ze later voor hoge bedragen als echt werden doorverkocht, zag hij als bewijs van de hebzucht in de kunstwereld.

Tijdbommen voor de experts

Opvallend aan Keating is dat hij zijn vervalsingen bewust liet herkenbaar. Hij schreef met loodwit teksten als 'fake' op het doek voordat hij begon te schilderen, zodat ze op een röntgenfoto zichtbaar zouden worden. Hij gebruikte moderne materialen, bracht lagen gelatine aan die bij het schoonmaken zouden oplossen en verwerkte anachronismen in zijn voorstellingen. Een oplettende expert had hem dus kunnen betrappen.

Ontmaskerd door de Samuel Palmers

In 1976 schreef journaliste Geraldine Norman in The Times over een reeks verdachte tekeningen van Samuel Palmer die op de markt waren verschenen. Het spoor leidde naar Keating, die zijn betrokkenheid toegaf. In 1979 stond hij terecht, maar de zaak werd gestaakt vanwege zijn slechte gezondheid.

Van vervalser tot tv-ster

Na de rechtszaak werd Keating een bekende Brit. In de tv-serie Tom Keating on Painters liet hij zien hoe de oude meesters werkten, en zijn eigen werk werd gewild bij verzamelaars. Kort na zijn dood in 1984 werden zijn schilderijen bij een veiling verkocht als 'echte Keatings'. Zijn verhaal past naast dat van Eric Hebborn, een andere Britse vervalser die de experts uitdaagde.

Lees ook

Overzicht: de beroemdste meestervervalsers · Han van Meegeren · Geert Jan Jansen · Wolfgang Beltracchi · Eric Hebborn · Elmyr de Hory · John Myatt · Meestervervalsers van Bert Voskuil · Kunstvervalsing van Noah Charney